Ontijzering en filtratie zijn onmisbaar voor een betrouwbaar druppelirrigatiesysteem in de akkerbouw. IJzer, slib en organische vervuiling kunnen druppelaars langzaam laten dichtslibben, met ongelijkmatige watergift en opbrengstverlies als gevolg. Zeker bij ondergrondse systemen is preventie essentieel. In dit artikel leggen we uit wanneer ontijzering nodig is, hoe filtratie wordt opgebouwd en waar in de praktijk de aandachtspunten liggen.
Deze informatie is relevant voor akkerbouwers die druppelirrigatie toepassen in uien en aardappelen en gebruikmaken van oppervlaktewater, bronwater of een combinatie hiervan. Vooral bij lage druppelaarafgiftes en langdurig gebruik speelt waterbehandeling een doorslaggevende rol in de betrouwbaarheid van het systeem.
IJzer komt in veel waterbronnen voor in opgeloste vorm. Zodra dit water in contact komt met zuurstof, oxideert het ijzer en slaat het neer als vaste deeltjes. Deze deeltjes zijn zeer schadelijk voor druppelirrigatie, omdat ze zich ophopen in filters, leidingen en uiteindelijk in de druppelaars.
Filtratie richt zich op het verwijderen van vaste en organische deeltjes. Ontijzering richt zich specifiek op het voorkomen dat opgelost ijzer neerslaat in het systeem. Beide processen moeten in samenhang worden ontworpen. Alleen filtreren is onvoldoende wanneer het ijzergehalte hoog is, omdat het neerslagproces vaak pas ná de filters plaatsvindt.
In de akkerbouw wordt daarom vaak gewerkt met een combinatie van voorfiltratie, ontijzering en fijnfiltratie. De exacte opbouw hangt af van waterbron, ijzergehalte, debieten en bedrijfszekerheid.
Start met het in kaart brengen van de waterbron. Laat bij twijfel een wateranalyse uitvoeren om het ijzergehalte en de mate van vervuiling te bepalen. Op basis hiervan bepaal je of ontijzering noodzakelijk is.
Vervolgens ontwerp je de filtratielijn. Voorfiltratie vangt grove deeltjes en beschermt de rest van het systeem. Daarna volgt eventueel een ontijzeringsstap, waarbij ijzer gecontroleerd wordt geoxideerd en afgevangen. Tot slot zorgt fijnfiltratie ervoor dat ook kleine deeltjes uit het water worden verwijderd voordat het de druppelslangen bereikt.
Zorg daarnaast voor voldoende spoelmogelijkheden en monitoring. Regelmatig spoelen voorkomt ophoping van vervuiling en verlengt de levensduur van het systeem.
Een veelgemaakte fout is het onderschatten van opgelost ijzer. Het water lijkt schoon, maar veroorzaakt toch verstoppingen verderop in het systeem. Ook wordt filtratie soms te licht uitgevoerd, waardoor filters snel dichtlopen en drukverlies ontstaat.
Daarnaast wordt ontijzering soms los gezien van het totale systeem. Zonder goede afstemming op debiet en spoelfrequentie verliest ontijzering zijn effectiviteit.
Bij een akkerbouwperceel met bronwater en verhoogd ijzergehalte wordt eerst een voorfilter geplaatst. Vervolgens wordt het water ontijzerd, zodat ijzer gecontroleerd neerslaat en kan worden afgevangen. Daarna zorgt fijnfiltratie ervoor dat het water veilig naar de druppelslangen gaat. Door het systeem regelmatig te spoelen blijft de watergift uniform gedurende het seizoen.
Wanneer is ontijzering noodzakelijk
Bij verhoogde ijzergehalten in bron- of oppervlaktewater, vooral bij druppelirrigatie met lage afgifte.
Is alleen filtratie voldoende
Niet altijd. Bij opgelost ijzer is ontijzering vaak noodzakelijk om verstoppingen te voorkomen.
Hoe herken ik ijzerproblemen in het systeem
Door bruine aanslag in filters, leidingen of druppelaars en toenemend drukverlies.
Moet elk systeem worden ontijzerd
Nee. Dit hangt volledig af van waterbron en waterkwaliteit.
Wil je weten of ontijzering en filtratie in jouw situatie nodig zijn? Wij beoordelen je waterbron en ontwerpen een betrouwbare waterbehandeling voor jouw druppelirrigatiesysteem.
